Triển lãm “Chế độ y quan triều Nguyễn”

Với mong muốn mang lại cho công chúng một cái nhìn tổng quát về chế độ trang phục cung đình của triều Nguyễn, nét tinh tế mà đặc sắc của nghệ thuật thẩm mỹ nhưng cũng rất chặt chẽ trong sự phân cấp phẩm hàm; Sở Văn hóa và Thể thao Thừa Thiên Huế phối hợp với Trung tâm Lưu trữ quốc gia I tổ chức trưng bày triển lãm “Chế độ Y quan triều Nguyễn”. Triển lãm được diễn ra từ ngày 27/6/2022 đến 07/7/2022 tại Bảo tàng Mỹ thuật Huế (Trung tâm Nghệ thuật Lê Bá Đảng) - 15 Lê Lợi, thành phố Huế.
;

Trang phục là một yếu tố quan trọng trong việc tạo nên tính qui củ về hình thức của mỗi triều đại quân chủ. Thậm chí, đối với các nước phương đông, trình độ văn minh của các triều đại còn được đánh giá qua chế độ Y Quan (áo mũ, nghĩa rộng là trang phục) và Lễ Nhạc. Các triều đại quân chủ Việt Nam cũng đặc biệt chú ý đến điều này. Vì vậy, thường sau khi thành lập triều đại sẽ đều nghiên cứu, xây dựng và thiết lập ngay chế độ Y quan và Lễ nhạc phù hợp. Tương truyền, năm 1407, khi bị nhà Minh bắt và giải qua Kim Lăng (Trung Quốc), Hồ Qúy Ly vẫn tự hào khẳng định: “ Y quan Đường chế độ/Lễ nhạc Hán quân thần” (tức Áo mũ như thể chế nhà Đường/Lễ nhạc tương tự nhà Hán, hàm ý nước ta có trình độ văn minh không hề kém các triều đại rực rỡ nhất của Trung Quốc.

Dưới triều Nguyễn, chế độ Y quan càng được xem trọng; ngôn ngữ trang phục thể hiện quyền lực và đường lối chính trị và là niềm tự hào của triều đại. Cũng vì vậy, triều Nguyễn đã đặt ra những qui định nghiêm ngặt đối với từng giai tầng trong xã hội về chế độ trang phục 

Triển lãm “Chế độ Y quan triều Nguyễn” trưng bày và giới thiệu đến công chúng hơn 120 phiên bản tài liệu, tư liệu, hình ảnh, hiện vật đang lưu trữ, bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, Bảo tàng Lịch sử thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, bộ sưu tập của nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn, nhà sưu tập Nguyễn Hữu Hoàng…, trong đó có hơn 50 văn bản tài liệu Hán Nôm thuộc khối Châu bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới lần đầu tiên được công bố.

Trang phục cung đình triều Nguyễn không chỉ là trang phục mà còn là văn hóa, bao hàm những giá trị về thẩm mỹ mang bản sắc dân tộc. Vì vậy, việc bảo tồn và phát huy những tư liệu, hình ảnh, hiện vật của trang phục cung đình triều Nguyễn vô cùng quan trọng, là vấn đề được các nhà nghiên cứu và công chúng quan tâm. 

Với không gian sang trọng tại bảo tàng nghệ thuật Lê Bá Đảng, triển lãm «Chế độ Y quan triều Nguyễn» đã đã mang đến cho ndu khách một buổi thưởng lãm ý nghĩa và đầy thú vị. Đây cũng là dịp giúp công chúng cảm nhận sâu sắc hơn về trang phục cung đình triều Nguyễn, từ đó góp phần tôn vinh, bảo tồn và phát huy nét đẹp độc đáo của trang phục cung đình Việt Nam.
 

Kim Thanh (PV TT Festival Huế)